27/01/2015

Krótka historia rozwoju nawigacji – od kompasu do aplikacji

Odkąd tylko człowiek zaczął podróżować szukał sposobu na skuteczne przemieszczenie się z punktu początkowego do punktu docelowego. Zaraz po ustaleniu środku transportu (statek, samolot czy też samochód) najistotniejszym stawało się to jak trafić do wyznaczonego celu. Przypomnijmy sobie jakimi metodami posługiwali się nasi przodkowie i co prowadziło ich do celu zanim stworzono kompaktową technologię dostępną dla wszystkich.

Zaczęło się od tzw. nawigacji zliczeniowej, która polega na określeniu aktualnej pozycji statku na podstawie przebytej drogi od ostatniego znanego punktu obserwacyjnego. Do wykonania tych obliczeń niezbędna była znajomość kursu, logów pokładowych a także prędkości poruszania się. Podwaliny tej metody powstały dzięki umiejętnościom m.in. starożytnych Greków, którzy żeglowali także w nocy i na podstawie położenia Słońca oraz gwiazd potrafili określać kierunki świata. Te doświadczenia przyniosły też pierwsze informacje o miejscach niebezpiecznych dla żeglugi.

1. Kompas i mapa
Za pierwszy krok milowy w historii rozwoju nawigacji można uznać wynalezienie sposobu na skuteczne wskazywanie północy, bez względu na porę dnia lub nocy, warunki atmosferyczne i inne czynniki ograniczające tradycyjne metody rozpoznania stron świata. Dzięki temu można było podróżować z dala od lądu wciąż orientując się we własnym położeniu. Pierwsze wzmianki o użyciu czegoś na kształt kompasu pochodzą jeszcze ze starożytnych Chin. Z zapisków wynika, że znane były tam specjalne właściwości magnetytu, który np. oprawiony w drewno unoszące się na wodzie i położony w naczyniu z cieczą ustawia się według linii sił ziemskiego pola magnetycznego.

Pierwsze wersje współczesnego kompasu w Europie pojawiły się dopiero w XII wieku. W podobnym okresie stworzone zostały również pierwsze mapy nawigacyjne z naniesioną na nie linią brzegową. Kartografowie nanosili na nie także notatki o kierunkach geograficznych, o głębokości wód, a także o znanych im utrudnieniach w żegludze.

2. Pomoce dla nawigatorów
Okres odkryć geograficznych przyniósł wiele nowych wynalazków, które szybko stawały się niezbędnikami kapitanów okrętów. Wśród nich była na przykład tzw. laska Jakuba, urządzenie wykorzystywane do określania wysokości kątowej ciał niebieskich nad horyzontem, a także kątów poziomych i pionowych pomiędzy obiektami widocznymi na Ziemi. Następcą tego urządzenia zostało astrolabium, stosowane głównie w XVIII wieku. Zwieńczeniem drogi rozwoju tego przyrządu jest sekstant. Wynaleziony w 1731 roku do dziś pozostaje w użyciu w niemal niezmienionej formie.

3. Radio
Choć samo radio nie było czynnikiem, który bezpośrednio wpłynął na rozwój urządzeń nawigacyjnych dla samochodów i pojazdów naziemnych, to warto wspomnieć o jego istotnym wpływie na ogólną historię tego typu sprzętu. Radiolokacja i radiolatarnie wywarły ogromy wpływ na żeglugę. Umieszczenie radiostacji w samolotach pozwoliło pilotom na skuteczne kierowanie i naprowadzanie podczas lotów długodystansowych.

Przydatność samych fal radiowych w nawigacji pojazdów pokazał okres Zimnej Wojny, wyścig kosmiczny i zbrojenia mocarstw. W drugiej połowie lat 50-tych XX wieku powstały pierwsze sztuczne satelity, a w 1957r. odkryto również, że sygnały radiowe z nich wysyłane można wykorzystywać do pozycjonowania obiektów na ziemi. Dzięki temu powstał pierwszy wojskowy, satelitarny system namierzania celów. Dopiero na początku lat 80-tych, po wypadku Koreańskiego samolotu, który został zestrzelony nad terytorium ZSRR, udostępniono w/w system do użytku cywilnego.

Krótka historia rozwoju nawigacji - od kompasu do aplikacji

4. Nawigacja inercyjna
Zanim system GPS wykorzystano w samochodach, podejmowano inne próby opracowania systemu nawigacji tych pojazdów. Do takich prób można zaliczyć m.in. nawigację inercyjną firmy Etak. Nawigacja inercyjna to rozwiązanie wykorzystywane głównie na okrętach podwodnych, aktualne położenie oblicza na podstawie pomiaru przyśpieszenia i kierunku poruszania się pojazdu. Jednak podzespoły wykorzystane przez producenta do samochodowej wersji tego typu nawigacji były niewystarczające, aby dokonać precyzyjnych pomiarów i tym samym urządzenie często „gubiło się”, nie będąc przydatnym dla użytkownika.

5. Pierwsze nawigacje GPS
Pierwszą szerzej nagłośnioną próbą wprowadzenia GPS do powszechnego użytku były nawigacje TravTek. Z początkiem lat 90-tych firma zaprezentowała system wykorzystujący kompas magnetyczny, czujniki przesyłające dane o położeniu pojazdu do satelity, a nawet ekran dotykowy. Rozwiązanie TravTek wciąż jednak cierpiało na liczne ograniczenia, w tym najistotniejsze, nałożone przez wojsko ograniczenie precyzji lokalizacji obiektów przy wykorzystaniu systemu przez użytkowników cywilnych. Były to jednak podwaliny dla nawigacji jakie znamy dzisiaj.

W roku 1992 nakręcono nawet materiał do popularnego programu Beyond 2000 poświęcony rozwiązaniu TravTek-a – https://www.youtube.com/watch?v=AGrxur7dMh8

6. Rok 2000 i upowszechnienie nawigacji samochodowych
Rok 2000 przyniósł zniesienie wspomnianych wcześniej ograniczeń precyzji lokalizacji za pośrednictwem GPS. W połączeniu z dynamicznym rozwojem technologii, usprawnieniem metod wgrywania danych mapowych i systemów operacyjnych do nawigacji (m.in. poprzez płyty CD), rozpoczęło złotą erę nawigacji samochodowych. Pojawiły się urządzenia przenośne, nie będące zabudowanym elementem kokpitu auta. Rozwój nawigacji to także zmniejszenie ich wielkości. Technologia stawała się coraz tańsza, a zatem i koszty nawigacji spadły. W tym okresie przestały one być towarem luksusowym, a stały się urządzeniem codziennego użytku wielu kierowców.

7. Miniaturyzacja
Kolejnym przełomem dla osobistej geolokalizacji i przyrządów nawigacyjnych wyznaczyło pojawienie się telefonów komórkowych nowej generacji, a następnie smartfonów. Nawigacja uległa wcześniej niespodziewanej miniaturyzacji i personalizacji. Stała się osobista i dostępna w każdym miejscu. Protoplastą popularnych dziś aplikacji nawigacyjnych na były telefony z wbudowanym modułem GPS. Pozwalały na skuteczną nawigację z precyzją dorównującą ich większym krewniakom. Pierwszym na świecie telefonem wyposażonym w zintegrowany moduł GPS był Mio DigiWalker 168, który pojawił się w roku 2003 w Korei Południowej i na Tajwanie.

(RED/MiTAC – www.mio.com/pl)

Udostępnij ten artykuł...

Nadchodzi 7. edycja European Rover Challenge

Już w najbliższy weekend w Kielcach będzie można poczuć się jak na Marsie! W dniach 10 – 12 września na terenie Politechniki Świętokrzyskiej odbędzie się międzynarodowe wydarzenie European Rover Challenge. Na entuzjastów kosmosu czekają zawody łazików marsjańskich, pokazy naukowe oraz inspirujące debaty i rozmowy z niesamowitymi gośćmi. Gościem specjalnym będzie wiceszef NASA, Robert Cabana. Siódma […]

Udostępnij ten artykuł...

Loomi: Opera wypuści własną platformę VOD

Norweska przeglądarka Opera wybrała polski rynek jako pierwszy dla swojej platformy VOD. Ograniczona liczba zaproszeń do ekskluzywnego programu testowego Loomi jest już dostępna. Loomi to nazwa nowej platformy VOD, która otwiera zapisy do ekskluzywnego programu testów beta w Polsce. Wprowadzając Loomi na rynek, Opera zamierza zrewolucjonizować sposób oglądania filmów i materiałów wideo. – Jako firma […]

Udostępnij ten artykuł...

Galaxy Awards: Samsung szuka talentów na TikToku

Samsung pod patronatem TikTok Polska organizuje Galaxy Awards – pierwszy w Polsce konkurs, który pozwoli wyłonić najbardziej nietuzinkowe postacie prezentujące swoją twórczość na TikToku w pięciu różnych kategoriach. Na najbardziej kreatywnych i utalentowanych twórców czekają cenne nagrody. Uczestnicy mają szansę zaprezentować swój talent w czterech kategoriach konkursowych. Na nagrodę może liczyć także twórca, który zyska […]

Udostępnij ten artykuł...